HOME arrow ZAGADNIENIA arrow |-- PRAWO KONSTYTUCYJNE - ADMINISTRACJA arrow |-- ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE
Main Menu
HOME
KADRA
ZAGADNIENIA
KOŁO NAUKOWE
MAPA STRONY

Sejm RP
Senat RP
Prezydent RP
Rada Ministrów RP
Trybunał Konstytucyjny
Sąd Najwyższy
Krajowa Rada Sądownictwa
Rzecznik Praw Obywatelskich
Rzecznik Praw Dziecka
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Państwowa Komisja Wyborcza
Uniwersytet Śląski

Zagadnienia egzaminacyjne
ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE
Z PRZEDMIOTU PRAWO KONSTYTUCYJNE

dr hab. Mariusz Jagielski / dr Anna Chorążewska
 

I. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE

1. Przedmiot prawa konstytucyjnego
2. Źródła prawa konstytucyjnego.
3. Zwyczaj i precedens konstytucyjny
4. Pojęcie konstytucji, jej treść i cechy szczególe.
5. Klasyfikacje konstytucji
6. Geneza konstytucji pisanej
7. Stosowanie konstytucji
8. Ustawa konstytucyjna
9. Modele kontroli konstytucyjności prawa

II. ZASADY USTROJU RP

1. Pojęcie zasad ustroju RP
2. Zasada suwerenności Narodu
3. Zasada suwerenności a akcesja RP do Unii Europejskiej
4. Zasada pomocniczości (subsydiarności)
5. Zasada republikańskiej formy państwa
6. Zasada podziału władz
-  systemy ustrojowe – cechy :
- parlamentarno-gabinetowy
- prezydencki
- mieszane
7. Zasada demokratycznego państwa prawnego
- zasady przyzwoitej legislacji
- zasada hierarchicznej budowy systemu źródeł prawa
8. Zasada społeczeństwa obywatelskiego
9. Zasada pluralizmu politycznego
10. Zasada społecznej gospodarki rynkowej

III. Źródła prawa

1. Pojęcie źródeł prawa powszechnie obowiązującego
2. Pojęcie zamkniętego systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego
3. Akty prawa wewnętrznego
4. Zasada przychylności polskiego porządku prawnego wobec norm prawa międzynarodowego
5. Konstytucja jako źródło
6. Umowa międzynarodowa jako źródło prawa
- umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie
- umowy międzynarodowe, do których ratyfikacji nie jest wymagane uzyskanie uprzedniej zgody w ustawie
- umowy międzynarodowe nie wymagające ratyfikacji
7. Ustawa jako źródło prawa
8. Rozporządzenie jako źródło prawa
9. Akty prawa miejscowego jako źródło prawa


IV. WOLNOŚCI I PRAWA JEDNOSTKI

1. Indywidualistyczna a kolektywistyczna koncepcja praw jednostki
2. Generacje praw człowieka
3. Podmioty konstytucyjnych wolności i praw
3. Adresaci konstytucyjnych praw i wolności człowieka – wertykalne i horyzontalne działanie praw człowieka
5. Zasada przyrodzonej godności człowieka
6. Godność osobowa a godność osobista
7. Zasada wolności człowieka
8. Zasada równości
- równość wobec prawa
- równość w prawie
- pojęcie cechy relewantnej (istotnej)
- dyskryminacja pozytywna (uprzywilejowanie wyrównawcze)
- a usprawiedliwione w świetle orzecznictwa TK odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych
- zakaz dyskryminacji
- a zasada sprawiedliwości społecznej
9. Ustanawianie graniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności
- aspekt formalny
- aspekt materialny
- ograniczenia ograniczeń (zasada proporcjonalności, koncepcja zachowania istoty wolności i praw jednostki)
- technika harmonizowania (balansowania) kolidujących interesów
10. Charakterystyka konstytucyjnych wolności i praw osobistych
11. Charakterystyka konstytucyjnych wolności i praw politycznych
12. Charakterystyka wolności i praw ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych
13. Konstytucyjne obowiązki jednostki
14. Ochrona konstytucyjnych wolności i praw

V. PRAWO WYBORCZE I REFERENDUM

1. Pojęcia : prawo wyborcze, system wyborczy
2. Podstawowe zasady prawa wyborczego
- zasada powszechności wyborów i jej gwarancje
- zasada równości wyborów (aspekt formalny i materialny)
- zasada bezpośredniości wyborów
- zasada tajności głosowania
3. Metody ustalania wyników wyborów :
- systemy proporcjonalne (system d’Hondta, system St. Laguë) – zalety i wady
- systemy większościowe (większość względna, większość bezwzględna) – zalety i wady
4. Deformacja woli elektoratu – klauzule zaporowe
5. Okręgi wyborcze i obwody głosowania
6. Komisje wyborcze
7. Rejestracja kandydatów
8. Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów
9. Weryfikacja ważności wyborów (protest wyborczy, stwierdzenie ważności wyborów)
10. Uzupełnianie składu Sejmu i Senatu
11. Demokracja bezpośrednia i jej instytucje
12. Charakterystyka instytucji referendum. Klasyfikacje referendów
13. Rozwiązania polskie :
- referendum ogólnokrajowe
(pojęcie sprawy o szczególnym znaczeniu dla państwa, referendum konstytucyjne i akcesyjne, zarządzanie referendum, pojęcie referendum „ważnego”, rozstrzygnięcie referendum a wiążący lub sugerująco-konsultacyjny wynik referendum)
- referendum lokalne


VI. SEJM I SENAT

1. Istota parlamentu.
2. Zasada dwuizbowości nierównorzędnej (koncepcja Senatu)
3. Zasada autonomii parlamentu
4. Pojęcie kadencji, jej skrócenie i przedłużenie
5. Zasada dyskontynuacji prac parlamentarnych
6. Zasada sesyjności a zasada permanencji
7. Zgromadzenie Narodowe (kompetencje)
8. Organizacja wewnętrzna Sejmu i Senatu – organy kierownicze i pomocnicze oraz ich funkcje :
-    pozycja ustrojowa i kompetencje Marszałka Sejmu
-    pozycja ustrojowa i kompetencje Prezydium Sejmu
-    pozycja ustrojowa i kompetencje Konwentu Seniorów
-    komisje sejmowe – skład, klasyfikacja, funkcje
-    kluby, koła, zespoły poselskie
9. Rezolucja, Deklaracja, Apel, Oświadczenie Sejmu oraz dezyderat i opinia komisji
10. Pojęcie mandatu parlamentarnego
11. Pojęcie mandatu wolnego i mandatu imperatywnego
12. Immunitet materialny i formalny
13. Niepołączalność formalna i niepołączalność materialna
14. Odpowiedzialność posłów i senatorów

15. Parlament. Funkcje
1. Funkcja ustawodawcza
- Ogólna charakterystyka postępowania ustawodawczego :
-    inicjatywa ustawodawcza
-    rozpatrzenie projektu ustawy przez Sejm
-    rozpatrzenie ustawy przez Senat
-    rozpatrzenie uchwały Senatu przez Sejm
-    rola Prezydenta – podpisanie ustawy, wniosek do TK, umotywowany wniosek o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm
- Postępowanie ustawodawcze w sprawie pilnego projektu ustawy
- Postępowanie w sprawie projektu ustawy budżetowej
- Postępowanie ustawodawcze w sprawie projektu ustawy o zmianie konstytucji
2. Funkcja kreacyjna Sejmu i Senatu
3. Funkcja kontrolna Sejmu
-    pojęcie kontroli parlamentarnej
-    prawo żądania informacji, prawo żądania obecności, prawo żądania wysłuchania
-    komisja śledcza
-    interpelacje i zapytania poselskie
-    kontrola wykonania ustawy budżetowej
4. Instrumenty kontroli realizowanej przez Senat


VII. PREZYDENT RP

1. Pozycja ustrojowa Prezydenta. Zasada dualizmu władzy wykonawczej. Interpretacja art. 126 Konstytucji RP. Wybór Prezydenta RP 
2. Odpowiedzialność konstytucyjna Prezydenta RP
3. Kontrasygnata. Prerogatywy
4. Relacje Prezydent a
    - Sejm i Senat
    - Rada Ministrów (kompetencje Prezydenta w zakresie stosunków zewnętrznych)
    - władza sądownicza

VIII. RADA MINISTRÓW I ADMINISTRACJA RZĄDOWA

1. Pozycja ustrojowa Rady Ministrów. Pozycja ustrojowa prezesa Rady Ministrów
2. Procedura powoływania Rady Ministrów
3. Dymisja Rady Ministrów
4. Dokonywanie zmian w składzie Rady Ministrów
5. Odpowiedzialność polityczna RM i jej członków
-    solidarna - konstruktywne votum nieufności
-    indywidualna -  votum nieufności
6. Odpowiedzialność konstytucyjna prezesa Rady Ministrów i jej członków
7. Struktura i skład RM. Urzędy centralne i pełnomocnicy rządu
6. Zakres działania Rady Ministrów
7. Stanowienie prawa przez Radę Ministrów
8. Dualistyczny charakter urzędu ministra
9. Ministerstwo


IX. WŁADZA SĄDOWNICZA

1. Struktura sądownictwa powszechnego. Sądy szczególne. Sąd Najwyższy
2. Krajowa Rada Sądownictwa
3. Zasada niezawisłości sędziowskiej i jej gwarancje
4. Pozycja ustrojowa i funkcje Trybunału Konstytucyjnego
5. Kontrola konstytucyjności norm (kontrola abstrakcyjna, konkretna, skarga konstytucyjna)
6. Charakterystyka instytucji skargi konstytucyjnej - modele
7. Materialne i formalne przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej
8. Zakres podmiotowy i przedmiotowy skargi konstytucyjnej
9. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przez TK
10. Kontrola zgodności celów i działalności partii politycznych z Konstytucją
11. Pojęcie odpowiedzialności konstytucyjnej
12. Zakres podmiotowy odpowiedzialności konstytucyjnej
13. Zakres przedmiotowy odpowiedzialności konstytucyjnej (delikt konstytucyjny)
14. Skład i organizacja Trybunału Stanu. Postępowanie przed Trybunałem Stanu

X. RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH

1. Geneza i koncepcja urzędu ombudsmana
2. Pozycja ustrojowa i zadania Rzecznika Praw Obywatelskich
3. Zakres i formy działania Rzecznika Praw Obywatelskich


XI. RADIOFONIA I TELEWIZJA, KONTROLA PAŃSTWOWA

1. Pozycja ustrojowa i kompetencje Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji
2. Pozycja ustrojowa Najwyższej Izby Kontroli. Zakres kontrolnych kompetencji Najwyższej Izby Kontroli. Obowiązki Najwyższej Izby Kontroli wobec Sejmu

XII. STANY NADZWYCZAJNE
1. Pojecie stanu nadzwyczajnego. Stan wojenny, stan wyjątkowy, stan klęski żywiołowej
2. Stan nadzwyczajny a ograniczenie praw i wolności jednostki